TDT Ankara Bildirisi: Orta Koridor İçin Ortak Bir Ulaşım Koridorları Stratejisi Gündemde

Ankara, Ekim 2026. Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Ankara’da düzenlenen 13. Zirvesi, 30 Ekim 2026’da 163 maddelik Ankara Bildirisi’nin kabulüyle sona erdi. Dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devralan Türkiye’nin ev sahipliğindeki zirvede ulaştırma ve bağlantısallık, bildirinin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Bildiri, ulaştırma alanında koridorların birbirine bağlanmasını ve sınır geçişlerinin kolaylaştırılmasını merkeze alıyor. Başlıca vurgular:

• Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru’nun geliştirilmesine tam destek ve Bakü-Tiflis-Kars demiryolunun tam kapasiteyle kullanılması
• Zengezur Koridoru ile Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolunun geliştirilerek Orta Koridor’a bağlanması
• Öncelikli güzergâhları belirleyecek kapsamlı bir “TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi” hazırlanmasının teşvik edilmesi
• Gümrük işlemlerinin hızlandırılması, ticaretin dijitalleştirilmesi ve sınır geçişlerindeki teknik engellerin azaltılması

Lojistik açısından önemi

Bildirideki en dikkat çekici adım, tek tek projelerin ötesine geçerek koridorlar için ortak bir strateji çağrısı yapılması. Orta Koridor’un rekabet gücü yalnızca ray ve liman yatırımlarına değil; Hazar geçişindeki aktarma süreleri, sınır ve gümrük işlemleri ile farklı ülkelerin demiryolu ağları arasındaki uyuma bağlı. Öncelikli güzergâhların belirlenmesi ise yük talebinin, mod seçiminin ve darboğazların ortak bir veri tabanında ölçülmesini gerektiriyor.

Bu ihtiyacı ticaret verileri de gösteriyor. Anadolu Ajansı’nın aktardığı verilere göre Türkiye’nin TDT tam üyeleriyle dış ticaret hacmi 2021’deki 10,4 milyar dolardan 2025’te 16,9 milyar dolara çıktı; dört yılda yaklaşık %62’lik bir artış. 2025’te ihracat 9,6 milyar, ithalat 7,3 milyar dolar oldu. Büyüyen ticaretin koridor üzerinde ne kadar yük talebine dönüşeceği, hangi modla ve hangi güzergâhtan taşınacağı ise planlamanın asıl sorusu.

Türkiye tarafında bu çerçeve somut yatırımlarla da destekleniyor: Divriği’den Kars üzerinden Gürcistan sınırına uzanan yaklaşık 667 km’lik demiryolu hattının uluslararası finansmanla yenilenmesi ve elektrifikasyonu programlanmış durumda. Bu tür yatırımların koridor stratejisiyle birlikte ele alınması, kapasite ile talebin aynı plan içinde buluşmasını sağlayacak.

MCE’nin bakışı

MCE, Türkiye’nin ilk ulusal lojistik master planı olan Türkiye Lojistik Master Planı kapsamında geliştirdiği ulusal yük modeli deneyimiyle, koridor planlamasının sağlam bir talep analizine dayanması gerektiğini düşünüyor. Koridor bazında yük talebi tahmini, modlar arası dağılım ve lojistik merkez konumlandırması, hazırlanacak bir ulaşım koridorları stratejisinin temel girdileri arasında yer alacak. MCE, bu alandaki modelleme ve fizibilite birikimiyle Orta Koridor’un planlamasına katkı sunacak çalışmalarda iş birliğine açıktır.