2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi Yayımlandı: Kent İçi Ulaşımda Veriye Dayalı Planlama Dönemi

Ankara, Eylül 2026. “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı” konulu 2026/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 19 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan plan, uygulama dönemi sona eren 2020–2023 stratejisinin devamı niteliğinde; standartları belirlenmiş, birlikte çalışabilir sistemlere dayanan ve mükerrer yatırımları önleyen bir akıllı şehir ekosistemini hedefliyor. Genelgede veri yönetimi, yapay zekâ destekli karar alma ve dijital güvenlik öncelikli alanlar olarak öne çıkıyor.

“İleri toplum, ileri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya” vizyonuyla kurgulanan plan 2026–2030 dönemini kapsıyor. Başlıca unsurlar:

• 4 stratejik amaç ve 8 stratejik hedef
• 32 eylem ve 297 uygulama adımı
• 81 il bazında şehre özgü yerel akıllı şehir stratejisi ve yol haritası
• Akıllı ulaşımın da yer aldığı 5 yönetim ve 16 uygulama bileşeni

Kent içi ulaşım açısından önemi

Planın 21. eylemi doğrudan kent içi hareketliliğe ayrılmış ve 13 uygulama adımı içeriyor. Eylem, ulaşım yatırımlarının ve planlamasının gözleme değil veriye dayalı olarak yapılmasını esas alıyor. Adımlar arasında açık kaynak kodlu karar destek sistemleri, ulaşım modlarının erişilebilirlik analizine yönelik yazılımlar, mekânsal plan değişikliklerinde Kent İçi Ulaşım Etki Analizlerinin yapılması, yapay zekâ ile hareketlilik yoğunluk analizleri, Akıllı Ulaşım Sistemleri Mimarisinin ulusal ölçekte yaygınlaştırılması ve otonom/bağlantılı araç teknolojilerinin desteklenmesi yer alıyor. Eylemin sorumlu kurumları arasında Bakanlığın ilgili genel müdürlükleri, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve yerel yönetimler bulunuyor.

Bu çerçevede sayım ve seyahat verisi, talep modelleri ve ulaşım etki analizleri, belediyelerin hazırlayacağı yerel akıllı şehir yol haritalarının önemli girdileri arasında yer alacak.

MCE’nin bakışı

MCE, 2006’dan bu yana ulusal, bölgesel ve kentsel ölçekte talep modelleri, ağ analizleri ve fizibilite çalışmaları yürütüyor. Samsun Ulaşım Ana Planı, İETT metrobüs ve elektrikli otobüs fizibiliteleri ile yapay zekâ destekli video analitiğiyle yapılan sınıflandırılmış trafik ve yolcu sayımları, planın 21. eyleminde tarif edilen veriye dayalı karar destek yaklaşımıyla örtüşen deneyim alanlarımız. Yerel yönetimlerin ve paydaş kurumların bu süreçte ihtiyaç duyacağı veri üretimi, modelleme ve etki analizi çalışmalarına katkı sunmaya hazırız.